सुरक्षा सरोकार । प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डीआईजी) भूपेन्द्र खत्रीको नेतृत्वमा रहेको लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालयले नेपाल प्रहरीको आन्तरिक कार्यसम्पादन मूल्याङ्कनमा लगातार तीन महिना—वैशाख, जेठ र असार—देशभरका सातवटै प्रदेश प्रहरी कार्यालयमध्ये उत्कृष्ट स्थान हासिल गरेको छ। लगातार तीन महिनासम्म पहिलो स्थान कायम राख्न सफल हुनु कुनै संयोग नभई प्रभावकारी नेतृत्व, स्पष्ट कार्ययोजना, व्यावसायिक अनुशासन, प्रविधिमैत्री सेवा, प्रभावकारी अपराध नियन्त्रण र नागरिकमुखी प्रहरी सेवाको प्रतिफलका रूपमा हेरिएको छ।

नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयले अपराध नियन्त्रण, अनुसन्धानको प्रभावकारिता, शान्ति–सुरक्षा व्यवस्थापन, सेवा प्रवाह, प्रशासनिक अनुशासन, मानवअधिकारको पालना, नागरिकसँगको समन्वय, फरार प्रतिवादी पक्राउ, राजस्व असुली, सीमा सुरक्षा तथा समग्र कार्यसम्पादनका विभिन्न सूचकका आधारमा गर्ने मासिक मूल्याङ्कनमा लुम्बिनी प्रदेश प्रहरीले वैशाख, जेठ र असार तीनै महिनामा पहिलो स्थान सुरक्षित गरेको हो। यसले डीआईजी भूपेन्द्र खत्रीको नेतृत्वमा प्रदेश प्रहरी कार्यालयले अपनाएको कार्यशैली प्रभावकारी र परिणाममुखी रहेको पुष्टि गरेको छ।

नेपाल प्रहरीभित्र अध्ययनशील, व्यावसायिक, इमानदार तथा दूरदर्शी अधिकृतका रूपमा परिचित डीआईजी भूपेन्द्र खत्रीले नेतृत्व सम्हालेपछि लुम्बिनी प्रदेश प्रहरीलाई आधुनिक, प्रविधिमैत्री, पारदर्शी र उत्तरदायी संगठनका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्यसहित विभिन्न सुधारात्मक कार्यक्रम लागू गरेका छन्। उनले प्रहरी सेवामा प्रविधिको अधिकतम प्रयोग गर्दै सेवा प्रवाहलाई सहज, छिटो, प्रभावकारी र नागरिकमैत्री बनाउने अभियानलाई प्राथमिकता दिएका छन्।

उनकै पहलमा डिजिटल उजुरी प्रणाली सञ्चालनमा ल्याइएको छ, जसले नागरिकलाई प्रहरी कार्यालय धाइरहनुपर्ने बाध्यता घटाउँदै सहज रूपमा उजुरी दर्ता गर्ने वातावरण सिर्जना गरेको छ। सेवाग्राहीलाई एसएमएसमार्फत आवश्यक सूचना उपलब्ध गराउने प्रणाली, डिजिटल अभिलेखीकरण, सेवा निगरानी तथा प्रविधिमा आधारित प्रशासनिक सुधारका कार्यक्रमले प्रहरी सेवाप्रति नागरिकको विश्वास बढाएको छ।

लुम्बिनी प्रदेश प्रहरीले साइबर अपराध नियन्त्रण तथा डिजिटल सुरक्षालाई पनि उच्च प्राथमिकतामा राखेको छ। ‘Hack for Safety’ जस्ता नवप्रवर्तनमुखी कार्यक्रम सञ्चालन गरी सूचना प्रविधिको माध्यमबाट अपराध नियन्त्रण, साइबर सुरक्षा सचेतना र युवा सहभागिता अभिवृद्धि गर्ने प्रयास गरिएको छ। यसले नेपाल प्रहरीभित्र नवप्रवर्तनलाई संस्थागत गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।

डीआईजी खत्रीले प्रदेशभरका जिल्ला प्रहरी कार्यालय, इलाका प्रहरी कार्यालय तथा सीमावर्ती प्रहरी इकाइहरूको नियमित अनुगमन गर्दै सेवा प्रवाहमा एकरूपता, अनुशासन र जवाफदेहिता कायम गर्न विशेष ध्यान दिएका छन्। उनले प्रहरी कर्मचारीलाई जनताप्रति संवेदनशील, इमानदार र व्यावसायिक ढंगले सेवा दिन निरन्तर निर्देशन र उत्प्रेरणा दिँदै आएका छन्। कर्मचारीको मनोबल अभिवृद्धि, कार्यसम्पादनमा आधारित मूल्याङ्कन तथा जिम्मेवारीको स्पष्ट बाँडफाँटले संगठनभित्र सकारात्मक कार्यसंस्कृति विकास भएको देखिन्छ।

अपराध नियन्त्रणका क्षेत्रमा पनि लुम्बिनी प्रदेश प्रहरीले उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेको छ। लागुऔषध ओसारपसार नियन्त्रण, मानव बेचबिखनविरुद्धको अभियान, संगठित अपराध नियन्त्रण, फरार अपराधी पक्राउ, वित्तीय अपराध अनुसन्धान तथा सीमा क्षेत्रमा हुने अवैध गतिविधिमाथि गरिएको प्रभावकारी निगरानीका कारण प्रदेशको सुरक्षा अवस्था थप सुदृढ बनेको छ।

विशेषगरी भारतसँग जोडिएका सीमावर्ती जिल्लाहरूमा सुरक्षा व्यवस्थापन सुदृढ बनाउँदै अन्तरदेशीय अपराध नियन्त्रणमा प्रभावकारी समन्वय गरिएको छ। भारतको कुशीनगरलगायत विभिन्न स्थानमा बन्धक बनाइएका सयौँ नेपाली नागरिकको उद्धार, मानव बेचबिखनका सञ्जालमाथिको कारबाही तथा सीमा क्षेत्रमा हुने विभिन्न आपराधिक गतिविधि नियन्त्रणमा लुम्बिनी प्रदेश प्रहरीले उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेको छ।

समुदाय–प्रहरी साझेदारी कार्यक्रमलाई पनि थप प्रभावकारी बनाइएको छ। विद्यालय, स्थानीय तह, नागरिक समाज, महिला समूह, युवा क्लब तथा विभिन्न सामाजिक संस्थासँग सहकार्य गर्दै लागूऔषध दुर्व्यसन नियन्त्रण, साइबर अपराध सचेतना, महिला तथा बालबालिका सुरक्षा, ट्राफिक सचेतना र सामाजिक अपराध न्यूनीकरणका कार्यक्रम सञ्चालन गरिएका छन्। यसले प्रहरी र नागरिकबीचको सम्बन्धलाई अझ विश्वासिलो र सहयोगात्मक बनाएको छ।

डीआईजी खत्रीको नेतृत्वमा सेवा प्रवाहलाई नतिजामुखी बनाउने, प्रहरी प्रशासनलाई पारदर्शी र उत्तरदायी बनाउने तथा अनुसन्धानको गुणस्तर अभिवृद्धि गर्ने कार्यलाई निरन्तर प्राथमिकता दिइएको छ। आधुनिक व्यवस्थापन प्रणाली, प्रभावकारी सुपरिवेक्षण, कर्मचारीको क्षमता विकास तथा प्रविधिको अधिकतम उपयोगले लुम्बिनी प्रदेश प्रहरीलाई अन्य प्रदेशका लागि उदाहरणीय बनाएको छ।

लगातार तीन महिना—वैशाख, जेठ र असार—देशकै उत्कृष्ट प्रदेश प्रहरी कार्यालयका रूपमा लुम्बिनी प्रदेश प्रहरीको छनोट हुनु केवल एउटा पुरस्कार वा सम्मान मात्र होइन, यो उत्कृष्ट नेतृत्व, स्पष्ट रणनीति, अनुशासित कार्यसम्पादन र नागरिकप्रतिको उत्तरदायित्वको प्रत्यक्ष प्रमाण हो। यस सफलताले नेपाल प्रहरी संगठनभित्र कार्यसम्पादनमा आधारित प्रतिस्पर्धात्मक संस्कृतिलाई समेत थप बल पुर्‍याएको छ।

यस उपलब्धिसँगै डीआईजी भूपेन्द्र खत्रीको नेतृत्वमा लुम्बिनी प्रदेश प्रहरीले देशभर उत्कृष्ट कार्यसम्पादनको नयाँ मानक स्थापित गरेको छ। आगामी दिनमा पनि यही कार्यदक्षता, अनुशासन, प्रविधिमैत्री सोच र नागरिकमुखी सेवाको निरन्तरताले लुम्बिनी प्रदेश प्रहरीलाई अझ प्रभावकारी र विश्वासिलो सुरक्षा संगठनका रूपमा स्थापित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।