काठमाडौं । नेपाल प्रहरीको प्राविधिक प्रहरी समूहअन्तर्गत स्वास्थ्य उपसमूहका प्यारामेडिक्सतर्फ कार्यरत प्रहरी कर्मचारीहरूको बढुवा प्रक्रिया लामो समयदेखि अन्योलमा परेको छ। रिक्त पद हुँदाहुँदै पनि बढुवा प्रक्रिया अघि बढ्न नसकेको भन्दै कर्मचारीहरूले असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूले बढुवामा भइरहेको ढिलाइको कारण स्पष्ट पार्दै तत्काल प्रक्रिया अघि बढाउन सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन्।

नेपाल प्रहरी अस्पताल महाराजगञ्जदेखि सातवटै प्रदेश प्रहरी अस्पतालमा कार्यरत स्वास्थ्य प्यारामेडिक्सतर्फका कर्मचारीहरू बढुवा प्रक्रियामा भएको ढिलाइबाट प्रभावित भएको बताइएको छ। उनीहरूका अनुसार नेपाल प्रहरी अस्पतालमा चिकित्सक तथा नर्सिङतर्फ बढुवा प्रक्रिया अघि बढाइए पनि स्वास्थ्य प्यारामेडिक्सतर्फ भने लामो समयदेखि विभिन्न पद रिक्त रहँदा समेत बढुवा हुन सकेको छैन।

रिक्त पदमा बढुवा प्रक्रिया अघि नबढ्दा करिब ४० देखि ५० जना वा सोभन्दा बढी प्रहरी कर्मचारी प्रभावित भएको उनीहरूको दाबी छ। योग्यताअनुसार माथिल्लो पदमा पुग्ने अवसरको प्रतीक्षामा रहेका कर्मचारीको वृत्ति विकासमा असर परेको भन्दै उनीहरूले यस विषयलाई गम्भीरतापूर्वक लिन प्रहरी नेतृत्वको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।

रिक्त पद हुँदाहुँदै बढुवा किन रोकियो?

नेपाल प्रहरी अस्पतालमा स्वास्थ्य प्यारामेडिक्सतर्फ लामो समयदेखि बढुवा रोकिएको विषयले कर्मचारीमाझ प्रश्न उब्जाएको छ। विभिन्न पद रिक्त रहेको अवस्थामा समेत बढुवा प्रक्रिया अघि नबढ्नुको कारण के हो भन्ने उनीहरूको मुख्य प्रश्न छ।

यदि पद रिक्त छन् र प्रचलित नियमअनुसार बढुवाका लागि योग्य कर्मचारी उपलब्ध छन् भने प्रक्रिया अघि बढाउन किन ढिलाइ भइरहेको छ भन्ने विषयमा सम्बन्धित निकायले स्पष्ट पार्नुपर्ने कर्मचारीहरूको माग छ।

नेपाल प्रहरी अस्पतालमा चिकित्सक तथा नर्सिङतर्फ बढुवा प्रक्रिया अघि बढ्ने तर स्वास्थ्य प्यारामेडिक्सतर्फका कर्मचारीको बढुवा अन्योलमा रहने अवस्थाबारे उनीहरूले चासो व्यक्त गरेका छन्। यद्यपि, विभिन्न समूहको बढुवा प्रक्रिया र त्यसका कानुनी तथा प्रशासनिक आधार फरक हुन सक्ने भएकाले ढिलाइको वास्तविक कारण सम्बन्धित निकायले स्पष्ट पार्नुपर्ने देखिन्छ।

बढुवा प्रक्रिया रोकिएको विषयमा आधिकारिक कारण सार्वजनिक नभएकाले यसलाई लिएर कर्मचारीमा अन्योल बढेको छ। रिक्त पदको अवस्था, बढुवाका लागि आवश्यक योग्यता, पदपूर्तिसम्बन्धी नियम तथा प्रशासनिक निर्णयको अवस्थाबारे स्पष्ट जानकारी दिनुपर्ने उनीहरूको माग छ।

दुई उपसमूह गाभ्ने विषयले बढुवामा अन्योल

प्यारामेडिक्स स्वास्थ्यतर्फ विगतमा ‘प्यारामेडिक्स’ र ‘अन्य प्यारामेडिक्स’ गरी दुई उपसमूहबाट छुट्टाछुट्टै बढुवा हुने व्यवस्था रहेको कर्मचारीहरूले बताएका छन्। सोही व्यवस्थाअनुसार दुवै उपसमूहका कर्मचारीले आ–आफ्नो उपसमूहबाट बढुवा पाउँदै आएको उनीहरूको भनाइ छ।

तर, पछिल्लो समय यी दुई उपसमूहलाई गाभेर एउटै बनाउने विषय अघि सारिएको र त्यसले बढुवा प्रक्रियामा अन्योल सिर्जना गरेको कर्मचारीहरूको गुनासो छ। उपसमूह एकीकरण गर्ने विषय टुंगोमा नपुग्दा रिक्त पदमा बढुवा प्रक्रिया अघि बढ्न नसकेको उनीहरूको दाबी छ।

कर्मचारीहरूले दुई उपसमूहलाई गाभ्ने वा छुट्टाछुट्टै कायम राख्ने भन्ने विषयमा स्पष्ट निर्णय हुन नसक्दा त्यसको प्रत्यक्ष असर सेवामा कार्यरत जनशक्तिमाथि परेको बताएका छन्। संगठनात्मक संरचना परिवर्तन गर्ने विषय आफ्नो ठाउँमा भए पनि त्यसकै कारण कर्मचारीको नियमित वृत्ति विकास अनिश्चित बनाउन नहुने उनीहरूको तर्क छ।

उनीहरूका अनुसार उपसमूह एकीकरणकै कारण बढुवा रोकिएको हो वा अन्य प्रशासनिक तथा कानुनी कारण छन् भन्नेबारे सम्बन्धित निकायबाट स्पष्ट जानकारी आउन आवश्यक छ। एकीकरणको विषयलाई लिएर लामो समयसम्म निर्णय हुन नसक्दा कर्मचारीको बढुवा प्रक्रिया प्रभावित हुनु उचित नभएको उनीहरूको भनाइ छ।

मर्ज गर्ने हो भने स्पष्ट आधार, नत्र पुरानै व्यवस्थाअनुसार बढुवा

प्यारामेडिक्सतर्फका कर्मचारीहरूले दुई उपसमूहलाई एकीकरण गर्ने निर्णय गरिएमा त्यसबाट कुनै पनि समूहका कर्मचारी अन्यायमा नपर्ने सुनिश्चितता गर्नुपर्ने बताएका छन्। एकीकरणको आधार, प्रक्रिया, पद मिलान तथा बढुवामा पर्ने प्रभावबारे स्पष्ट व्यवस्था गरी अनावश्यक ढिलाइ नगर्न उनीहरूको माग छ।

यदि तत्काल एकीकरण गर्ने विषय टुंग्याउन सम्भव नभएमा भने प्रचलित नियम तथा पुरानो व्यवस्थाअनुसार दुवै उपसमूहबाट छुट्टाछुट्टै बढुवा प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने उनीहरूको धारणा छ।

उनीहरूका अनुसार उपसमूहको संरचनाबारे निर्णय हुन नसकेको अवस्थामा त्यसको भार कर्मचारीलाई बोकाएर रिक्त पद लामो समयसम्म खाली राख्नु उचित हुँदैन। संगठनभित्र कर्मचारीको बढुवा प्रक्रिया स्पष्ट, पारदर्शी र नियमसम्मत हुनुपर्नेमा उनीहरूले जोड दिएका छन्।

एकीकरण आवश्यक भए त्यसका लागि कानुनी तथा प्रशासनिक प्रक्रिया पूरा गरी समयसीमा तोक्नुपर्ने र तत्काल सम्भव नभए विद्यमान व्यवस्थाअनुसार बढुवा प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने उनीहरूको माग छ।

वृत्ति विकासमा असर, कर्मचारीको मनोबल घट्ने चिन्ता

सेवामा लामो अनुभव हासिल गरेका तथा आवश्यक योग्यता पूरा गरेका कर्मचारीले समयमै बढुवाको अवसर नपाउँदा उनीहरूको पेशागत उन्नति अवरुद्ध हुने देखिन्छ। बढुवामा ढिलाइ हुँदा कर्मचारीको मनोबल घट्ने, जिम्मेवारीप्रतिको उत्साह प्रभावित हुने तथा संगठनभित्रको जनशक्ति व्यवस्थापनमा समेत असर पर्न सक्ने उनीहरूको चिन्ता छ।

प्रहरी अस्पताल तथा स्वास्थ्य सेवामा कार्यरत प्राविधिक जनशक्तिको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यस्तो क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारीको वृत्ति विकास लामो समयसम्म अनिश्चित रहँदा त्यसले कर्मचारीको व्यक्तिगत प्रगतिमा मात्र नभई सेवा प्रवाहमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने उनीहरूको भनाइ छ।

बढुवा प्रक्रिया समयमै अघि बढ्दा कर्मचारीमा प्रतिस्पर्धात्मक भावना, जिम्मेवारीप्रतिको प्रतिबद्धता र सेवा प्रवाहमा थप सक्रियता बढ्ने उनीहरूको विश्वास छ। त्यसैले रिक्त पदको अवस्था, उपलब्ध जनशक्तिको योग्यता तथा प्रचलित नियमलाई आधार मानेर बढुवा प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने माग गरिएको छ।

नेपाल प्रहरी नेतृत्वले जवाफ दिनुपर्ने प्रश्न

नेपाल प्रहरी अस्पताल महाराजगञ्ज र सातवटै प्रदेश प्रहरी अस्पतालमा कार्यरत प्यारामेडिक्सतर्फका कर्मचारीहरूले रिक्त रहेका पदको विवरण यकिन गरी प्रचलित नियमअनुसार बढुवा प्रक्रिया तत्काल अघि बढाउन सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गरेका छन्।

उनीहरूले उपसमूह एकीकरणको विषयलाई अनावश्यक रूपमा लम्ब्याउनुभन्दा स्पष्ट निर्णय गरी कर्मचारीको वृत्ति विकासमा देखिएको अन्योल हटाउनुपर्ने बताएका छन्। एकीकरण गर्ने भए दुवै उपसमूहका कर्मचारीको हकहित सुरक्षित हुने गरी आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न र एकीकरण तत्काल सम्भव नभए पुरानै व्यवस्थाअनुसार बढुवा प्रक्रिया सञ्चालन गर्न उनीहरूको माग छ।

लामो समयदेखि रिक्त रहेका पदमा बढुवा प्रक्रिया किन अघि बढ्न सकेको छैन, उपसमूह एकीकरणको विषय कहाँ पुगेको छ र कर्मचारीको वृत्ति विकास सुनिश्चित गर्न नेपाल प्रहरीको नेतृत्वले कस्तो कदम चाल्दै छ भन्ने विषयमा स्पष्ट जवाफ आवश्यक देखिन्छ।