सुरक्षा सरोकार / दिपक राज जोशी — नेपालको सुदूरपश्चिममा अवस्थित विकट पहाडी जिल्ला अछाम, जहाँ शिक्षाको पहुँच अझै चुनौतीपूर्ण छ। यहींको रामारोशन गाउँपालिका–४ मा जन्मिएको एक सामान्य परिवार आज सम्पूर्ण देशका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ। यो हो—न्यौपाने परिवारको कथा, जसले कठिनाइका बीच पनि साहस, शिक्षा र सेवाभावको अनुकरणीय उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।

परिवारका पितृपुरुष देवानन्द न्यौपानेले शिक्षण पेशामा ४४ वर्ष बिताएर हालै मात्र अवकाश लिनुभयो। उहाँकी श्रीमती पारु न्यौपाने गृहिणी हुनुहुन्छ। शिक्षाको उज्यालो फैलाउन समर्पित यो जोडीले आफ्ना सन्तानमा नैतिकता, परिश्रम र राष्ट्रसेवाको भावना रोपिदिए—र तिनै मूल्यमान्यताले आज उनको परिवारलाई राष्ट्रको गौरवपूर्ण स्थानमा पुर्‍याएको छ।

एउटै कोखबाट जन्मिएका सिद्धराज, केशर र मुकेश न्यौपाने आज नेपाल प्रहरीका अधिकृतका रूपमा आ–आफ्ना कमाण्ड सम्हाल्दै सेवा गरिरहेका छन्। यस्तो उदाहरण नेपालमा दुर्लभ छ।

जेठा छोरा सिद्धराज न्यौपाने हाल पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’का पीएसओ (व्यक्तिगत सुरक्षा अधिकृत) हुन्। २०६३ सालमा प्रहरी निरीक्षकको रूपमा संगठनमा प्रवेश गरेका उनी २०७४ मा प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी)मा बढुवा भए। लामो समयदेखि सुरक्षाको जिम्मेवारीमा खटिएका सिद्धराज एक कुशल र अनुभवी अधिकृतको रूपमा चिनिन्छन्।

माइलो छोरा केशर न्यौपाने अहिले सल्यान जिल्लाको प्रहरी प्रमुखको रूपमा कार्यरत छन्। २०७० मा प्रहरी निरीक्षक बनेका उनी २०८० मा डीएसपीमा पदोन्नति भए। काठमाडौँ, हेटौंडाजस्ता शहरी क्षेत्रमा काम गरिसकेका उनी हाल सल्यानमा सुरक्षाको जिम्मा सम्हालिरहेका छन्।

सबैभन्दा कान्छा छोरा मुकेश न्यौपाने २०७६ मा प्रहरी निरीक्षक भए। हाल उनी रुपन्देहीको बेलैया इलाका प्रहरी कार्यालयमा कार्यरत छन्। नवप्रवेशी भए पनि उनी नेतृत्वमा दृढता, निष्ठा र दक्षताको परिचायक बनेका छन्।

न्यौपाने परिवारको यो उपलब्धिको आधार कुनै आर्थिक सम्पन्नता वा पहुँच होइन—यो हो, इमान्दार श्रम, सुसंस्कार र शिक्षामैत्री सोच। अछामदेखि कैलालीको जानकी गाउँपालिका, बन्देवीपुरसम्मको यात्रा केवल भौगोलिक होइन, प्रेरणाको एक गहिरो यात्रा हो।

एउटै आमाबाट जन्मिएका तीन दाजुभाइ नेपाल प्रहरीमा सिनियर अफिसर हुनु केवल गौरवको कुरा मात्र होइन—यो सामाजिक ऊर्जा, आत्मबल र दूरदर्शिताको सजीव उदाहरण हो। यस्तो उपलब्धि आजको प्रतिस्पर्धी युगमा केवल भाग्यको कुरा होइन, बरु दृढ निष्ठा, निरन्तर प्रयास र पारिवारिक संस्कारको प्रतिफल हो। न्यौपाने परिवारले प्रमाणित गरेको छ—जहाँ अभिभावकले सन्तानमा शिक्षा, इमानदारी र सेवा भावको बीउ रोप्छन्, त्यहाँ कुनै पनि सपना अपूरा रहँदैनन्।

नेपालको विकट भेग अछाममा हुर्किएर राष्ट्रको सुरक्षामा उच्च तहमा सेवा गर्नु भनेको केवल व्यक्तिगत सफलता होइन, त्यो त सिङ्गो समुदाय र देशकै लागि प्रेरणाको स्रोत हो। यसले समाजलाई नयाँ सोच दिन्छ—सपना देख्न सीमान्तता, भूगोल, आर्थिक अवस्था वा पहुँचले कहिल्यै रोक्दैन। जुनसुकै कुना, जुनसुकै परिवेशमा बसेका युवाहरू पनि दृढ इच्छाशक्ति र परिश्रमका साथ आफूले चाहेको लक्ष्यमा पुग्न सक्छन्।

न्यौपाने परिवारको यो सफलता केवल सुरक्षा क्षेत्रसम्म सीमित छैन। साईलो छोरा चन्द्र न्यौपाने हाल सरकारी इन्जिनियरका रूपमा राज्यका विकास परियोजनामा संलग्न छन्। प्रतिस्पर्धी वातावरण पार गर्दै उनी आज राष्ट्र निर्माणको प्राविधिक हिस्सा बनेका छन्।

त्यस्तै, कान्छी छोरी डा. कविता न्यौपाने, पूर्ण छात्रवृत्तिमा अध्ययन गरेर डाक्टर बनेकी छिन्। हाल जिल्ला अस्पताल दार्चुलामा कार्यरत उनले ग्रामीण भेगमा चिकित्सकीय सेवा पुर्‍याउँदै समर्पणको उदाहरण प्रस्तुत गरिरहेकी छन्।

यसरी एउटै परिवारका पाँच जना सन्तान—तीन जना प्रहरी अधिकृत, एक इन्जिनियर र एक जना डाक्टर—सबै जना सरकारी सेवामा रहेर आ–आफ्नो भूमिकाबाट राष्ट्रसेवामा समर्पित हुनु नेपाली समाजका लागि असाधारण प्रेरणाको स्रोत हो। यस्तो कथा सहर वा सुविधा सम्पन्न परिवारबाट होइन, ग्रामीण भेगको सामान्य परिवारबाट सम्भव भएको हो भन्ने कुरा यस परिवारले प्रमाणित गरिदिएको छ।

न्यौपाने परिवारको यो यात्रा देखेर बुझ्न सकिन्छ—संसार बदल्ने शक्ति ठूला शहर वा सम्पन्न परिवारमा मात्र सीमित हुँदैन, त्यो त साधारण परिवारका असाधारण सोच भएका सदस्यहरूबाट पनि सम्भव हुन्छ। सिद्धराज, केशर र मुकेशले न केवल आफ्नो परिवारको शिर उचो बनाएका छन्, उनीहरूले राज्यसेवामा समर्पित जीवनको सही उदाहरण पनि प्रस्तुत गरेका छन्।

यो कथा नेपाली समाजका सबै युवाहरूका लागि प्रेरणाको उज्यालो हो। अभिभावकहरूका लागि सन्देश हो—सन्तानमा सुसंस्कार, सही दिशा र विश्वास दिन सकियो भने, हरेक घरबाट राष्ट्रसेवक जन्मन सक्छन्। यही हो साँचो राष्ट्रसेवा—जहाँ व्यक्तिगत सफलताले सिङ्गो समाजलाई उज्यालो बनाउँछ।