काठमाडौं । लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोभित्र यतिबेला एउटा नाम विशेष चर्चामा छ— बरिष्ठ सई बालकृष्ण सन्जेल। पुस महिनामा लागूऔषध नियन्त्रण तथा कारोबारविरुद्ध उल्लेखनीय र जोखिमपूर्ण सफलता हासिल गरेपछि उनलाई उत्कृष्ट प्रहरी घोषणा गरिएको छ। तर यो उपलब्धि कुनै संयोग होइन, बरु वर्षौंदेखि निरन्तर संघर्ष, साहस र निडरताको परिणाम हो।

लागूऔषधको जालो समाजका हरेक तहमा फैलिँदै गएको अवस्थामा सन्जेलले यो अपराधविरुद्ध अग्रपंक्तिबाट नेतृत्व गर्दै आएका छन्। ठूला तस्करदेखि साना डिलरसम्म, सीमापार नेटवर्कदेखि सहरभित्रको गोप्य कारोबारसम्म— उनको सक्रियताले धेरैको निन्द्रा हराम बनाएको छ। प्रहरी वृत्तमा उनी “डर नमान्ने, दबाब नस्वीकार्ने र परिणाम निकाल्ने अधिकृत” का रूपमा परिचित छन्।

पुस महिनामा मात्र उनले संलग्न टिमसहित लागूऔषध कारोबारमा संलग्न दर्जनौँ अभियुक्तलाई पक्राउ गर्न सफलता हासिल गरे। लाखौँ मूल्य बराबरको लागूऔषध बरामद हुनुका साथै संगठित नेटवर्कको संरचनामै गम्भीर धक्का पुग्यो। स्रोतका अनुसार ती अपरेसनहरू अत्यन्तै संवेदनशील र जोखिमपूर्ण थिए, जहाँ सानो कमजोरीले ठूलो क्षति निम्त्याउन सक्थ्यो। तर सन्जेलको रणनीतिक योजना, सूचनाको सूक्ष्म विश्लेषण र फिल्डमा देखाएको साहसले अपरेसनहरू सफल बने।

सन्जेल लामो समयदेखि लागूऔषध नियन्त्रणमा खटिँदै आएका अनुभवी अधिकृत हुन्। उनी कुनै पनि अपरेसनमा कागजी नेतृत्वभन्दा मैदानमै उत्रिएर काम गर्ने शैली अपनाउँछन्। यही कारण मातहतका प्रहरीहरूमा उनको विशेष सम्मान छ भने अपराधीहरूमा भय। “उहाँ आदेश मात्रै दिनुहुन्न, आफैँ अघि बढ्नुहुन्छ,” उनका एक सहकर्मी भन्छन्।

उनको कार्यशैलीका कारण विभिन्न किसिमका दबाब, धम्की र प्रलोभनसमेत आएको बताइन्छ। तर सन्जेल ती सबैलाई बेवास्ता गर्दै कानुन र कर्तव्यको बाटोमै अडिग रहे। प्रहरी संगठनभित्र यस्तो निडर र इमानदार अधिकृतको उपस्थिति आफैँमा उदाहरणीय मानिन्छ।

लागूऔषध कारोबारले युवापुस्तालाई बर्बाद बनाइरहेको वर्तमान अवस्थामा सन्जेलजस्ता प्रहरी अधिकृतको भूमिका अझै महत्वपूर्ण बनेको छ। उनले गरेको काम केवल पक्राउमा सीमित छैन, यसले समाजमा “कानुन बलियो छ” भन्ने सन्देश पनि दिएको छ।

पुस महिनाको उत्कृष्ट प्रहरी घोषणा हुनु सन्जेलको यात्राको एउटा अध्याय मात्रै हो। उनका सहकर्मीहरू भन्छन्— यो सम्मानभन्दा ठूलो कुरा भनेको उनले समाजलाई दिएको सुरक्षा र अपराधी गिरोहमा सिर्जना गरेको डर हो।

आज लागूऔषध कारोबारीहरू नयाँ बाटो खोज्न बाध्य छन् भने प्रहरी संगठनभित्र बरिष्ठ सई बालकृष्ण सन्जेल निडरता, इमानदारी र परिणाममुखी कार्यशैलीका कारण नयाँ प्रेरणाको स्रोत बनेका छन्। लागूऔषधविरुद्धको लडाइँमा उनी निरन्तर अग्रपंक्तिमा उभिइरहेका छन्।