•गोविन्द पन्थी 

अन्ततः राज्यका निकायहरूले आफूबाट भएका कमजोरी र त्रुटिहरू सच्याउने दिशामा कदम चालेका छन्। यो निर्णय केवल कानुनी प्रक्रियाको सुधार मात्र होइन, लोकतान्त्रिक चेतनाको पुनर्जागरण पनि हो। विगतदेखि नै एक अनुसन्धान अधिकृतको हैसियतले मैले निरन्तर उठाउँदै र लेख्दै आएको मूल विषय यही थियो—गल्ती स्वीकार्नु र त्यसलाई सच्याउनु नै राज्यको नैतिक बल हो। आज त्यो आवाज सुन्न थालिएको छ, जसले जनतामा न्यायप्रतिको भरोसा पुनःस्थापित हुने संकेत दिएको छ।

पूर्व सरकारले गरेका प्रतिशोधपूर्ण कामकारबाहीहरू अब जनमतको कठघरामा उभिन थालेका छन्। जनताले चुपचाप सबै सहेर बस्ने समय समाप्त भएको छ। निकट भविष्यमा हुने जनअभिव्यक्तिले स्पष्ट सन्देश दिनेछ—सत्ता क्षणिक हुन्छ, तर जनताको फैसला दीर्घकालीन। जसले शक्ति दुरुपयोग गरे, जसले कानुनलाई व्यक्तिगत स्वार्थको औजार बनाए, तिनको मूल्यांकन अन्ततः जनताले नै गर्नेछन्। यही नै लोकतन्त्रको सौन्दर्य हो।

राज्यका निकायबाट भएका कमजोरीहरू सच्याउने प्रक्रियामा अग्रसर भएकोमा महान्यायाधिवक्ताप्रति धन्यवाद दिनु स्वाभाविक छ। अझ न्याय क्षेत्रबाटै आएको नेतृत्वले राज्य संयन्त्रलाई आत्मसमीक्षातर्फ डोर्‍याउनु आफैंमा सकारात्मक संकेत हो। यस्तो साहस सधैं देखिँदैन। इतिहासले यस्ता क्षणहरूलाई टिपोट गर्छ, किनकि गल्ती स्वीकार्ने साहस आफैंमा ठूलो शक्ति हो।

यही सन्दर्भमा, आजको राजनीतिमा रवि लामिछाने एक आशाको प्रतीकका रूपमा उभिएका छन्। उनी परम्परागत भाषणको उत्पादन होइनन्, बरु जनताको पीडा, प्रश्न र आक्रोशबाट जन्मिएको आवाज हुन्। युवाले खोजेको राजनीति उनीमा देखिन्छ—स्पष्ट बोली, प्रत्यक्ष प्रश्न र जवाफदेहिता। सत्ता नजिक पुगेर मौन बस्ने होइन, सत्ता आफैंलाई प्रश्न गर्ने साहस उनले देखाएका छन्। यही कारण उनी युवापुस्ताका लागि केवल नेता मात्र होइनन्, सम्भावनाको प्रतीक बनेका छन्।

रवि लामिछानेको राजनीति दोषमुक्त छ भनेर होइन, तर उनले परिवर्तनको बहसलाई केन्द्रमा ल्याउन सफल भएका छन्। जनतालाई निराशाबाट आशातर्फ डोर्‍याउने ऊर्जा उनमा छ। “सबै उस्तै हुन्” भन्ने निराशाजनक मानसिकतालाई तोड्दै उनले देखाएका छन्—राजनीति फरक ढंगले पनि गर्न सकिन्छ। यही सकारात्मक आशा नै आजको समाजको सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता हो।

अन्त्यमा, राज्यका निकायहरूले थालेका सुधार, न्यायिक साहस र नयाँ पुस्ताको राजनीतिक उदय—यी सबै मिलेर इतिहासको एउटा महत्वपूर्ण मोड सिर्जना गर्दैछन्। जनताले सबैलाई मूल्यांकन गर्नेछन्—सत्तामा रहेकालाई पनि, प्रतिपक्षमा रहेकालाई पनि। इतिहासले पनि लेखाजोखा गर्नेछ—कसले डर माने, कसले साहस गर्‍यो। र यही लेखाजोखामा, आशा छ, न्याय, सत्य र जनताको पक्षमा उभिनेहरूको नाम उज्यालो अक्षरले लेखिनेछ।