सुर्खेत । सल्यानका सामुदायिक वन तथा जंगलका ओढारमा लुकाएर राखिएका भरुवा बन्दुक एकपछि अर्को गर्दै फेला पर्न थालेका छन्। पछिल्लो पटक प्रहरीले बन्गाड कुपिण्डे नगरपालिकाका दुई सामुदायिक वनबाट ८ थान भरुवा बन्दुक बरामद गरेको छ।

बिहीबार बिहान प्रहरीले बन्गाड कुपिण्डे नगरपालिका–७ को सल्लेरी सामुदायिक वन र वडा नम्बर १२ निगालचुलास्थित भदाले सामुदायिक वनका ओढारमा खोजतलास गरेको थियो। त्यस क्रममा दुवै स्थानबाट चार–चार थान गरी ८ थान भरुवा बन्दुक फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सल्यानले जनाएको छ।

स्थानीयबाट प्राप्त सूचनाका आधारमा प्रहरीले खोजी गर्दा ती हतियार ओढारमा बेवारिसे अवस्थामा भेटिएका हुन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालय सल्यानका डीएसपी दीपक पालतीका अनुसार बरामद भएका बन्दुक वन्यजन्तुको चोरीसिकारमा प्रयोग गर्न लुकाएर राखिएको हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान छ।

केही महिनामै दर्जनौँ बन्दुक बरामद

सल्यानमा भरुवा बन्दुक बरामद भएको यो नयाँ घटना भने होइन। पछिल्ला महिनाहरूमा जिल्लाका विभिन्न सामुदायिक वन, जंगल तथा ओढारबाट लगातार यस्ता हतियार फेला पर्दै आएका छन्।

जेठमा मात्रै बन्गाड कुपिण्डे नगरपालिका–१२ चौरस्थित सिद्धगुफा सामुदायिक वनबाट ३, बस्नेउरा सामुदायिक वनबाट ३ तथा त्रिवेणी गाउँपालिका–५ डाँडासल्ले सामुदायिक वनबाट २ गरी ८ थान बन्दुक बरामद भएका थिए।

साउनमा बन्गाड कुपिण्डे नगरपालिका–१२ को भदाले सामुदायिक वनबाट ४ र छत्रेश्वरी गाउँपालिका–१ को जुगेखोला सामुदायिक वनबाट २ थान गरी ६ थान बरामद भए। भदौमा पनि भदाले सामुदायिक वन नजिकैको ओढारबाट थप ७ थान भरुवा बन्दुक भेटिएका थिए।

प्रहरीको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा मात्रै सल्यानबाट ८७ थान भरुवा बन्दुक बरामद भएका छन्। पाँच वर्षको अवधिमा बरामद भएको अवैध भरुवा बन्दुकको संख्या ९८ पुगेको छ।

सिकारसँगै बढ्दो मानवीय जोखिम

भरुवा बन्दुकको प्रयोगले वन्यजन्तु चोरीसिकारको जोखिम मात्र बढाएको छैन, मानव सुरक्षामा समेत गम्भीर चुनौती निम्त्याएको प्रहरीको तथ्यांकले देखाउँछ।

पछिल्लो पाँच वर्षमा सिकार तथा भरुवा बन्दुक प्रयोगसँग सम्बन्धित घटनामा तीन जनाको मृत्यु भएको छ। आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा बन्गाड कुपिण्डे नगरपालिका–२ मा सिकार खेल्ने क्रममा गोली लागेर एक जनाको मृत्यु भएको थियो।

त्यस्तै, आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा कालिमाटी गाउँपालिकामा सिकारका लागि प्रयोग गरिएको भरुवा बन्दुक चलाउने क्रममा एक बालिकाको मृत्यु भएको प्रहरी तथ्यांक छ। पछिल्लो समय पनि सिकारका क्रममा चलाइएको भरुवा बन्दुकको गोली लागेर एक वृद्धको मृत्यु भएको र घटनामा संलग्न ८ जना पक्राउ परेको प्रहरीले जनाएको छ।

लुकाइएका हतियार खोज्न प्रहरी सक्रिय

ग्रामीण क्षेत्रमा परम्परागत रूपमा सिकारका लागि भरुवा बन्दुक प्रयोग हुने गरेको भए पनि कानुनी अनुमति बिना यस्ता हतियार राख्नु गैरकानुनी मानिन्छ। वन क्षेत्रमा हतियार लुकाएर राख्ने क्रमले अवैध चोरीसिकार नियन्त्रणमा चुनौती थपिएको प्रहरीको भनाइ छ।

प्रहरीले स्थानीयबाट प्राप्त सूचनालाई आधार बनाएर सामुदायिक वन, जंगल तथा ओढारमा खोजतलास गर्दै आएको छ। बेवारिसे अवस्थामा हतियार भेटिएमा वा कसैले अवैध रूपमा बन्दुक लुकाएर राखेको जानकारी भए तत्काल प्रहरीलाई खबर गर्न प्रहरीले आग्रह गरेको छ।

सल्यानका एउटै वन क्षेत्रमा पटक–पटक भरुवा बन्दुक भेटिनुले वन क्षेत्रमा अवैध हतियारको पहुँच अझै कायम रहेको देखिन्छ। यस्ता हतियार नियन्त्रणसँगै वन्यजन्तुको चोरीसिकार रोक्न र सम्भावित मानवीय क्षति न्यूनीकरण गर्न निगरानी तथा खोजी अभियानलाई निरन्तरता दिनुपर्ने देखिएको छ।